Η μεγάλη αλλαγή στα ταξίδια στην Ε.Ε από τις 10 Απριλίου

Αλλάζουν ριζικά τα ταξίδια προς την Ευρώπη, καθώς το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης τίθεται πλήρως σε εφαρμογή από τις 10 Απριλίου 2026, φέρνοντας μια νέα εποχή στους συνοριακούς ελέγχους.

Το σύστημα, που ξεκίνησε πιλοτικά στις 12 Οκτωβρίου σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, αντικαθιστά τις παραδοσιακές σφραγίδες στα διαβατήρια με ψηφιακή καταγραφή όλων των εισόδων, εξόδων αλλά και τυχόν αρνήσεων εισόδου για ταξιδιώτες βραχείας διαμονής από χώρες εκτός ΕΕ.

Πλέον, κατά τη διέλευση των συνόρων θα συλλέγονται και βιομετρικά δεδομένα, όπως φωτογραφίες προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα, σε συνδυασμό με τα προσωπικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο ταξιδιωτικό έγγραφο. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας, ο εκσυγχρονισμός των μεταναστευτικών διαδικασιών, αλλά και η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση εγκληματικών ενεργειών και απάτης.

Από την έναρξη της εφαρμογής του, περισσότερα από 24.000 άτομα έχουν λάβει άρνηση εισόδου για λόγους όπως ληγμένα ή πλαστά έγγραφα ή αδυναμία να δικαιολογήσουν επαρκώς τον σκοπό του ταξιδιού τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως μεταδίδει το Euronews. Πάνω από 600 άτομα έχουν επίσης χαρακτηριστεί ως πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Όσοι σχεδιάζουν ταξίδι στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για αυστηρότερους και πιο ψηφιοποιημένους ελέγχους στα σύνορα, σε μια αλλαγή που αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά την ταξιδιωτική εμπειρία.

Ταξίδια στην Ε.Ε: Ποιους «πιάνει» το EES – Οι εξαιρέσεις

Το EES ισχύει για υπηκόους εκτός ΕΕ/Σένγκεν που ταξιδεύουν σε χώρες Σένγκεν ή της ΕΕ για σύντομες διαμονές έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι Βρετανοί πολίτες, καθώς και οι ταξιδιώτες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης βίζας, ανεξάρτητα από το αν ταξιδεύουν για τουρισμό ή για επαγγελματικούς λόγους. Το σύστημα ισχύει επίσης για άτομα που διαθέτουν ακίνητο σε χώρα της ΕΕ αλλά δεν έχουν άδεια διαμονής.

Ωστόσο, η Ιρλανδία και η Κύπρος εξαιρούνται από τη χρήση του EES, πράγμα που σημαίνει ότι θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν χειροκίνητους ελέγχους διαβατηρίων.

Από το EES εξαιρούνται επίσης ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών:

Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν, καθώς και όσοι διαθέτουν θεωρήσεις ή άδειες διαμονής μακράς διάρκειας σε αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων των υπηκόων τρίτων χωρών.

Αντίστοιχα, τα μέλη της οικογένειας πολιτών της ΕΕ που έχουν κάρτα διαμονής σε μία από αυτές τις χώρες εξαιρούνται, όπως και οι κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών με ισχύουσες άδειες Τοπικής Διασυνοριακής Κυκλοφορίας.

Εξαιρούνται επίσης τα μέλη πληρωμάτων τρένων και αεροσκαφών σε διεθνή δρομολόγια, καθώς και στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και οι οικογένειές τους που ταξιδεύουν για υπηρεσιακούς λόγους στο πλαίσιο του Προγράμματος Συνεργασία για την Ειρήνη ή του ΝΑΤΟ.

Ενδέχεται να προβλέπονται και ορισμένες εξαιρέσεις για ημερήσιες εκδρομές στο πλαίσιο κρουαζιερών που ξεκινούν και καταλήγουν εκτός του χώρου Σένγκεν.

Οι υπήκοοι της Ανδόρας, του Αγίου Μαρίνου, του Βατικανού και του Μονακό επίσης δεν θα χρειάζεται να περνούν από το EES.

Τι αλλάζει στα ταξίδια: Πόσο νωρίτερα θα πρέπει να φτάνουμε στο αεροδρόμιο

Είναι πιθανό να σημειωθούν σημαντικές καθυστερήσεις στα αεροδρόμια τους πρώτους μήνες πλήρους λειτουργίας του EES, παρά τις διαβεβαιώσεις της ΕΕ ότι θα υπάρξει κάποια ευελιξία για την αντιμετώπιση των μεγάλων ουρών του καλοκαιριού.

«Οι χρόνοι αναμονής φτάνουν πλέον τακτικά έως και τις δύο ώρες στις ώρες αιχμής, ενώ ορισμένα αεροδρόμια αναφέρουν ακόμη μεγαλύτερες ουρές», δήλωσαν η Ένωση Αεροδρομίων ACI Europe και η Airlines for Europe (A4E) σε κοινή ανακοίνωσή τους.

Ένας από τους βασικούς λόγους για τις αυξημένες καθυστερήσεις είναι ότι από τις 31 Μαρτίου όλοι οι επιβάτες τρίτων χωρών υποχρεούνται να καταγράφονται μέσω του EES.

Μέχρι πρόσφατα, οι αρχές συνοριακού ελέγχου μπορούσαν να αναστέλλουν πλήρως ή εν μέρει τις διαδικασίες του EES στις περιόδους αιχμής των ταξιδιών. Ωστόσο, αυτό δεν θα είναι πλέον δυνατό από τις 10 Απριλίου και μετά.

Αυτό σημαίνει ότι οι ταξιδιώτες θα πρέπει κατά πάσα πιθανότητα να φτάνουν στο αεροδρόμιο περίπου μιάμιση έως δύο ώρες νωρίτερα από ό,τι συνήθως, ώστε να υπολογίζουν τις καθυστερήσεις που συνδέονται ειδικά με το EES μετά τις 10 Απριλίου.

Ωστόσο, οι καθυστερήσεις αναμένεται να μειωθούν μεσοπρόθεσμα, καθώς οι διαδικασίες του EES θα γίνονται πιο ομαλές.

Στο μεταξύ, οι ενώσεις αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών εξακολουθούν να ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει στις υπηρεσίες συνοριακού ελέγχου να αναστέλλουν μερικώς ή πλήρως το EES, όταν χρειάζεται, για ολόκληρη την καλοκαιρινή περίοδο του 2026.

Τι γίνεται με όσους δεν έχουν βιομετρικό διαβατήριο

Τα βιομετρικά διαβατήρια δεν είναι απολύτως απαραίτητα για το EES. Απαιτούνται μόνο για τη χρήση αυτόματων θυρίδων αυτοεξυπηρέτησης, που επιτρέπουν γρηγορότερη εγγραφή και διέλευση.

Οι κάτοχοι απλών διαβατηρίων πρέπει να χρησιμοποιούν επανδρωμένα γκισέ για την αρχική εγγραφή τους και να δίνουν φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα.

Τα δεδομένα αυτά θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια, ώστε οι μελλοντικοί έλεγχοι να γίνονται σημαντικά πιο γρήγορα. Οι ταξιδιώτες που αρνούνται να παράσχουν βιομετρικά δεδομένα θα λαμβάνουν αυτόματα άρνηση εισόδου.

Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν υποχρεούνται να δώσουν δακτυλικά αποτυπώματα, αλλά πρέπει να βγάλουν φωτογραφία.

Η εγγραφή στο EES

Το EES δεν απαιτεί προεγγραφή, καθώς η καταγραφή γίνεται στα σύνορα κατά την άφιξη στην ΕΕ.

Η διαδικασία εγγραφής εξαρτάται από το αν διαθέτετε βιομετρικό ή απλό διαβατήριο, όπως περιγράφεται παραπάνω.

Ωστόσο, για όσους θέλουν να επιταχύνουν τη διαδικασία, υπάρχει η εφαρμογή Travel to Europe, η οποία παρέχει τη δυνατότητα προεγγραφής στοιχείων έως 72 ώρες πριν την άφιξη.

Ωστόσο, η εφαρμογή δεν υποκαθιστά τη συνέντευξη που απαιτείται στον έλεγχο διαβατηρίων.

Προς το παρόν διατίθεται μόνο σε ορισμένες χώρες, όπως η Πορτογαλία και η Σουηδία, με σχέδια για επέκταση της εφαρμογής σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η εφαρμογή μπορεί να γίνει λήψη από το Google Play ή το Apple App Store· οι χρήστες θα πρέπει να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο εισόδου και να βγάλουν μια selfie για να επιβεβαιώσουν την ταυτότητά τους.