Κρυπτονομίσματα: Φόρος 10% στα κέρδη και τεκμήριο στις αγορές – Τι αλλάζει

Φόρο 10% στα κέρδη από κρυπτονομίσματα, τεκμήριο για τις αγορές τους και δυνατότητα δήλωσης παλαιότερων υπεραξιών χωρίς πρόστιμα προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.

Το νέο πλαίσιο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης των crypto, ενώ παράλληλα προβλέπει νέους κανόνες για τις αγορές μέσω courier και τις ρυθμίσεις οφειλών προς τράπεζες και servicers.

Για τα κέρδη από την πώληση κρυπτονομισμάτων προβλέπεται φορολογικός συντελεστής 10%, με αφορολόγητο όριο για συνολικά καθαρά ετήσια κέρδη έως 500 ευρώ.

Κρίσιμο σημείο αποτελεί η απόδειξη της τιμής αγοράς.

Η υπεραξία θα προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ τιμής πώλησης και τιμής κτήσης, αφού συνυπολογιστούν οι άμεσα συνδεδεμένες με τη συναλλαγή δαπάνες.

Αν όμως ο φορολογούμενος δεν μπορεί να αποδείξει το κόστος αγοράς, αυτό θεωρείται μηδενικό και ο φόρος 10% επιβάλλεται στο σύνολο του ποσού που εισπράχθηκε από την πώληση.

Έτσι, για crypto που αποκτήθηκαν έναντι 10.000 ευρώ και πωλήθηκαν 15.000 ευρώ, η υπεραξία ανέρχεται σε 5.000 ευρώ και ο φόρος σε 500 ευρώ.

Αν δεν μπορεί να τεκμηριωθεί η αρχική αγορά, φορολογητέο ποσό θεωρούνται τα 15.000 ευρώ και ο φόρος φτάνει τα 1.500 ευρώ.

Η απόδειξη της τιμής κτήσης μπορεί να γίνει μέσω παραστατικών από παρόχους και ενδιάμεσους ή από τα στοιχεία του ψηφιακού αρχείου των συναλλαγών. Όταν έχουν γίνει περισσότερες αγορές, θα υπολογίζεται η μέση τιμή κτήσης.

Το όριο των 500 ευρώ αφορά το συνολικό καθαρό ετήσιο κέρδος και όχι κάθε μεμονωμένη συναλλαγή. Επομένως, κέρδος 400 ευρώ δεν φορολογείται, ενώ καθαρή υπεραξία 1.000 ευρώ φορολογείται στο σύνολό της, με φόρο 100 ευρώ.

Οι ζημιές άνω των 500 ευρώ που προκύπτουν σε ένα φορολογικό έτος θα μπορούν να μεταφέρονται για έως πέντε χρόνια, προκειμένου να συμψηφίζονται με μελλοντικά κέρδη από μεταβιβάσεις crypto.

Φορολογική επιβάρυνση μπορεί να προκύψει όχι μόνο όταν τα κρυπτονομίσματα μετατρέπονται σε ευρώ, αλλά και όταν χρησιμοποιούνται απευθείας για την αγορά αγαθών ή την πληρωμή υπηρεσιών.

Παράλληλα, οι αγοραπωλησίες crypto εξαιρούνται από τον κανόνα των τριών ομοειδών συναλλαγών μέσα σε έξι μήνες που μπορεί να οδηγεί στον χαρακτηρισμό μιας δραστηριότητας ως επιχειρηματικής.

Διαφορετικά αντιμετωπίζονται τα έσοδα από staking, δανεισμό κρυπτονομισμάτων και παροχή ρευστότητας, τα οποία χαρακτηρίζονται ως τόκοι και δεν εντάσσονται στην υπεραξία από πώληση.

Τεκμήριο η αγορά κρυπτονομισμάτων

Τα χρήματα που διατίθενται για την αγορά crypto θα θεωρούνται δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.

Ο φορολογούμενος θα πρέπει επομένως να μπορεί να δικαιολογήσει την προέλευση των χρημάτων, ανεξάρτητα από το αν τα κρυπτονομίσματα πωληθούν ή όχι μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος.

Για παράδειγμα, αγορά crypto αξίας 10.000 ευρώ θα πρέπει να καλύπτεται από δηλωμένα εισοδήματα ή άλλη φορολογικά αναγνωρισμένη πηγή χρημάτων.

Ειδικοί κανόνες προβλέπονται και για crypto που αποκτώνται μέσω κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.

Η αξία τους θα υπολογίζεται σε ευρώ με βάση αναγνωρισμένες πλατφόρμες διαπραγμάτευσης την προηγούμενη ημέρα από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης, με τις σχετικές διατάξεις να προβλέπεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Πώς θα δηλωθούν παλιά κέρδη

Το νομοσχέδιο δίνει τη δυνατότητα δήλωσης υπεραξιών από μεταβιβάσεις crypto που πραγματοποιήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων.

Οι φορολογούμενοι θα έχουν 12 μήνες από την έναρξη ισχύος για να δηλώσουν οικειοθελώς τα συγκεκριμένα κέρδη με συντελεστή 10%. Ο φόρος θα πρέπει να καταβληθεί εντός 60 ημερών από την υποβολή της δήλωσης.

Σε περίπτωση εμπρόθεσμης πληρωμής δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα ή τόκοι για τη μη δήλωση της υπεραξίας κατά τον χρόνο που προέκυψε.

Ωστόσο, για την κάλυψη τεκμηρίων θα αναγνωρίζεται μόνο το κέρδος και όχι το αρχικό κεφάλαιο που είχε επενδυθεί. Δηλαδή, σε αγορά 10.000 ευρώ και πώληση 15.000 ευρώ, θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων ποσό 5.000 ευρώ.

Τέλος τα μετρητά στις αντικαταβολές

Αλλαγή έρχεται και στις αγορές μέσω courier. Η εξόφληση παραγγελιών που παραδίδονται με αντικαταβολή θα γίνεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού.

Η απαγόρευση θα αφορά και τις μικρές συναλλαγές, ενώ courier που θα δέχεται μετρητά κατά παράβαση της ρύθμισης θα αντιμετωπίζει πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του ποσού που εισπράχθηκε.

Η εφαρμογή του μέτρου θα ξεκινήσει μετά την έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα καθορίζει τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.

Νέοι κανόνες για ρυθμίσεις με servicers

Παρεμβάσεις προβλέπονται και στις διμερείς ρυθμίσεις οφειλών με τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Η προκαταβολή που μπορεί να ζητηθεί από τον οφειλέτη θα έχει ανώτατο όριο το 15% του κεφαλαίου, ενώ μπορεί να μειωθεί ή να μηδενιστεί σε περιπτώσεις οικονομικής αδυναμίας, κοινωνικών κριτηρίων ή προβλημάτων υγείας.

Ο πιστωτής θα πρέπει να απαντήσει εντός τριών μηνών από την κατάθεση πλήρους φακέλου, ενώ η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε έξι μήνες.

Παράλληλα, οι servicers θα υποχρεούνται να παρέχουν δωρεάν στον δανειολήπτη πλήρη στοιχεία για την οφειλή του, εφόσον τα ζητήσει, μέσα σε 45 ημέρες.

Για παράνομες ενέργειες είσπραξης σε βάρος οφειλέτη που τηρεί κανονικά τη ρύθμισή του προβλέπεται πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, ενώ προβλέπονται επίσης παράταση της ρύθμισης και διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης αυτόματο επανυπολογισμό του υπολοίπου οφειλών από τράπεζες και servicers, χωρίς να απαιτείται αίτηση ή δικαστική προσφυγή του οφειλέτη.

Η δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου ολοκληρώνεται στις 22 Οκτωβρίου 2026 στις 10:00, ενώ στόχος είναι η εισαγωγή του στη Βουλή και η ψήφισή του την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.