Στη Βουλή η συμφωνία με τη Βουλγαρία για τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ – Παρέμβαση ΠΑΣΟΚ στη σκιά των «πυρών» Σαμαρά

Πολιτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον η συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας για την ανταλλαγή ιστορικών κειμηλίων και την παράδοση των οστών που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς μετά τα ηχηρά πυρά του Αντώνη Σαμαρά κατά της κυβέρνησης, το ΠΑΣΟΚ φέρνει την υπόθεση στη Βουλή, ζητώντας εξηγήσεις από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Με αίτημά τους προς τον πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, Χριστόδουλο Στεφανάδη, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής ζητούν την άμεση σύγκληση της Επιτροπής, προκειμένου η αρμόδια υπουργός να ανοίξει τα χαρτιά της για το περιεχόμενο και τους όρους της συμφωνίας που υπεγράφη στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Μνημόνιο Κατανόησης, βάσει του οποίου η Ελλάδα παρέλαβε 48 ιστορικά και θρησκευτικά κειμήλια από τη Βουλγαρία, παραδίδοντας στη γειτονική χώρα τα οστά που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς και άλλο ανθρωπολογικό υλικό που είχε εντοπιστεί στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα.

Η λεπτομέρεια μόνο αμελητέα δεν είναι: Όπως επισημαίνουν οι βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης, παρά την ολοκλήρωση της διαδικασίας παράδοσης και παραλαβής, το πλήρες περιεχόμενο του Μνημονίου παραμένει αδημοσίευτο, ενώ η Βουλή δεν έχει ενημερωθεί για τους ειδικότερους όρους, τις προϋποθέσεις και τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η ελληνική πλευρά.

Η παρέμβαση Σαμαρά και η πολιτική διάσταση

Η κοινοβουλευτική πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη πονοκέφαλο στην κυβέρνηση, σε μια υπόθεση που έχει ήδη προκαλέσει την οξύτατη αντίδραση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.

Ο τελευταίος είχε εξαπολύσει σφοδρά πυρά κατά της κυβέρνησης, καταγγέλλοντας ότι η Ελλάδα «σαλπίζει υποχώρηση με πανηγυρισμούς», συνδέοντας μάλιστα τη συμφωνία με τις ευρύτερες εξελίξεις γύρω από το Μακεδονικό.

Η σημειολογία έχει τη σημασία της. Μια συμφωνία που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως επιτυχία της πολιτιστικής διπλωματίας βρίσκεται πλέον στο στόχαστρο τόσο του πρώην πρωθυπουργού όσο και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έστω και από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες.

Και ενώ ο Αντώνης Σαμαράς θέτει ζήτημα εθνικών συμβολισμών και πολιτικής υποχώρησης, το ΠΑΣΟΚ μεταφέρει τη συζήτηση στο πεδίο του κοινοβουλευτικού ελέγχου, αξιώνοντας διαφάνεια και πλήρη ενημέρωση για τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία.

Ζητούν εξηγήσεις από τη Μενδώνη

Ειδικότερα, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν από τη Λίνα Μενδώνη να παρουσιάσει αναλυτικά στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή το περιεχόμενο του Μνημονίου, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό και την επιστημονική τεκμηρίωση στην οποία στηρίχθηκε η ελληνική πλευρά.

Το ζήτημα αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς τα 48 κειμήλια που επέστρεψαν στην Ελλάδα προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Από την πλευρά της, η υπουργός Πολιτισμού έχει υπερασπιστεί τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν απεμπολεί κανένα δικαίωμά της και ότι το Μνημόνιο επιτρέπει τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την επιστροφή και άλλων κειμηλίων.

Το ερώτημα, ωστόσο, που τίθεται πλέον μετ’ επιτάσεως από το ΠΑΣΟΚ είναι γιατί, ενώ η ανταλλαγή έχει ήδη ολοκληρωθεί, η εθνική αντιπροσωπεία δεν έχει λάβει γνώση του πλήρους περιεχομένου της συμφωνίας.

Με την πολιτική αντιπαράθεση να φουντώνει, η Λίνα Μενδώνη καλείται πλέον να δώσει απαντήσεις όχι μόνο για όσα παραδόθηκαν και όσα επεστράφησαν, αλλά κυρίως για όσα συμφωνήθηκαν πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαπραγματεύσεων.