Όταν τονίζεις ότι είσαι “ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ”: Τι προσπαθείς πραγματικά να αποδείξεις;

Υπάρχει μια λέξη που, όταν εμφανίζεται έντονα σε επαγγελματική κάρτα, πινακίδα ή προφίλ, λέει περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε: «Πτυχιούχος».

Όχι επειδή είναι ψέμα. Αλλά επειδή, σε πολλά επαγγέλματα, είναι αυτονόητο. Κι όταν κάτι αυτονόητο χρειάζεται να τονιστεί, τότε ίσως το μήνυμα δεν αφορά το επάγγελμα — αλλά τον άνθρωπο πίσω από αυτό.

Αν έχεις δει επαγγελματική κάρτα, πινακίδα ή προφίλ που γράφει με έμφαση:

ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ
ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ
ίσως ένιωσες — έστω ανεπαίσθητα — μια μικρή αμηχανία.

Όχι γιατί είναι ψέμα.
Αλλά γιατί είναι… περιττό.

Τι λέει λοιπόν για τον χαρακτήρα κάποιου η ανάγκη να δηλώνει (και να υπογραμμίζει) ότι είναι πτυχιούχος;

Σε πολλά επαγγέλματα, το πτυχίο δεν είναι επιλογή. Είναι προϋπόθεση.
Δεν μπορείς να είσαι οδοντίατρος χωρίς πτυχίο. Δεν μπορείς να είσαι κτηνίατρος χωρίς πτυχίο. Τελεία.

Άρα όταν κάποιος επιλέγει να το τονίσει, δεν μας λέει κάτι για το επάγγελμά του.
Μας λέει κάτι για τον ίδιο. Σε πολλές περιπτώσεις, ο άνθρωπος δεν λέει απλώς τι κάνει. Λέει:

«Δες με. Πάρε με στα σοβαρά. Μην με αμφισβητήσεις.»

Το πτυχίο παύει να είναι τυπικό στοιχείο και μετατρέπεται σε σημαία. Και κάθε σημαία δηλώνει κάτι.

Όταν ο τίτλος γίνεται πανοπλία

Σε ψυχολογικό επίπεδο, η έντονη προβολή του τίτλου συχνά δεν πηγάζει από υπερηφάνεια, αλλά από φόβο.

Φόβο να μην υποτιμηθεί.
Φόβο να μην αμφισβητηθεί.
Φόβο να μη φανεί «λίγος».

Το πτυχίο τότε λειτουργεί σαν πανοπλία.
Όχι για να προστατεύσει την επιστημονική επάρκεια — αλλά την αυτοεκτίμηση.

Πίσω από την ανάγκη: μια ιστορία αξίας με όρους

Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους μεγάλωσαν σε περιβάλλοντα όπου:

• η αναγνώριση ερχόταν μόνο με επιτυχία
• το «μπράβο» συνδεόταν με επιδόσεις
• το «χαρτί» ήταν εισιτήριο κοινωνικής αποδοχής

Το πτυχίο δεν είναι απλώς αποτέλεσμα σπουδών. Είναι απόδειξη ότι αξίζω.
Και όταν η αξία σου στηρίζεται σε απόδειξη, τότε χρειάζεται διαρκώς να τη δείχνεις.

Στην καθημερινότητα: η ανάγκη να έχεις δίκιο

Στην καθημερινή ζωή, αυτό το μοτίβο εκφράζεται ξεκάθαρα:

• δυσκολία να δεχτεί κριτική
• έντονη αντίδραση στην αμφισβήτηση
• ανάγκη να φαίνεται γνώστης σε κάθε συζήτηση

Δεν μιλάμε για άνθρωπο που απλώς ξέρει.
Μιλάμε για άνθρωπο που πρέπει να φαίνεται ότι ξέρει.

Η διαφορά είναι τεράστια.

Στην οικογένεια: αγάπη που μπερδεύεται με επιτυχία

Ως γονιός, συχνά πιέζει — άλλοτε φανερά, άλλοτε σιωπηλά.

«Να γίνεις κάτι».
«Να έχεις χαρτί».
«Να μην παιδευτείς όπως εγώ».

Η αγάπη υπάρχει, αλλά συνοδεύεται από άγχος.
Η αποτυχία δεν είναι απλώς εμπειρία — είναι απειλή για την εικόνα.

Στις σχέσεις: όταν ο ρόλος προηγείται της σύνδεσης

Στις προσωπικές σχέσεις, το πτυχίο και η ιδιότητα γίνονται ρόλος.
Και ο ρόλος, όσο ασφαλής κι αν είναι, δεν αφήνει χώρο για ευαλωτότητα.

Έτσι βλέπουμε:

• δυσκολία στο να παραδεχτεί λάθος
• ανάγκη ελέγχου
• συζητήσεις που μοιάζουν περισσότερο με διαλέξεις

Η ισοτιμία αντικαθίσταται από αυθεντία. Και η οικειότητα υποχωρεί.

Με φίλους: προσεκτικά επιλεγμένο κοινό

Στις φιλίες, συχνά νιώθει άνετα μόνο όταν:

• δεν απειλείται
• δεν συγκρίνεται
• δεν χρειάζεται να «αποδείξει»

Γι’ αυτό και κρατά ρόλο. Όχι πάντα συνειδητά.
Αλλά ρόλος σημαίνει απόσταση. Και απόσταση σημαίνει μοναξιά, ακόμα και μέσα στην παρέα.

Με πελάτες: αυθεντία αντί για συνεργασία

Επαγγελματικά, αυτός ο άνθρωπος είναι συνήθως:

• τυπικός
• σχολαστικός
• σοβαρός

Όμως δυσκολεύεται όταν ο πελάτης:

• ρωτάει
• αμφισβητεί
• ζητά εξήγηση

Γιατί η ερώτηση δεν ακούγεται σαν ενδιαφέρον. Ακούγεται σαν απειλή.

Η σιωπηλή αντίθεση

Υπάρχει όμως και ο άλλος τύπος επαγγελματία.
Αυτός που γράφει απλά:

Κτηνίατρος
Οδοντίατρος

Δεν χρειάζεται να το φωνάξει.
Δεν χρειάζεται να το αποδείξει.

Το καταλαβαίνεις από τον τρόπο που ακούει, μιλά, στέκεται.

Η ασφάλεια δεν κάνει θόρυβο.

Ένα άβολο ερώτημα

Ίσως τελικά το ζήτημα δεν είναι το πτυχίο.
Είναι το ερώτημα που κρύβεται από πίσω:

Ποιος είμαι όταν δεν με συστήνει ο τίτλος μου;

Και αυτό το ερώτημα δεν αφορά μόνο «εκείνους».
Αφορά όλους μας.

📌 Εσύ τι λες;
Σου εμπνέουν περισσότερη εμπιστοσύνη οι τίτλοι ή οι άνθρωποι που δεν τους χρειάζονται;
Γράψε στα σχόλια — η συζήτηση μόλις άνοιξε.