Η ΕΕ ξαναγράφει τους κανόνες για τα αυτοκίνητα – Τι αλλάζει από την παραγωγή έως την απόσυρση

Με μια από τις πιο φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών για την αυτοκινητοβιομηχανία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε το τελικό «πράσινο φως» σε νέο κανονισμό που αλλάζει ριζικά τον τρόπο σχεδιασμού, κατασκευής, πώλησης και ανακύκλωσης αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η νέα νομοθεσία, που εγκρίθηκε με 437 ψήφους υπέρ, 112 κατά και 20 αποχές, εντάσσεται στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας και της στρατηγικής για την κυκλική οικονομία, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων και την αύξηση της επαναχρησιμοποίησης πρώτων υλών.

Υποχρεωτική ανακύκλωση στα νέα αυτοκίνητα

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, όλα τα νέα οχήματα θα πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε τα εξαρτήματα και τα υλικά τους να μπορούν να αφαιρούνται και να ανακυκλώνονται ευκολότερα.

Παράλληλα, οι κατασκευαστές θα υποχρεωθούν να χρησιμοποιούν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό ανακυκλωμένου πλαστικού. Συγκεκριμένα, μέσα σε έξι χρόνια κάθε νέο μοντέλο θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 15% ανακυκλωμένο πλαστικό, ενώ το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί στο 25% μέσα σε μία δεκαετία. Το ένα πέμπτο του ανακυκλωμένου υλικού θα πρέπει να προέρχεται από οχήματα που έχουν ήδη αποσυρθεί ή από μεταχειρισμένα ανταλλακτικά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να επεκτείνει στο μέλλον τις υποχρεώσεις αυτές και σε άλλα υλικά, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, το μαγνήσιο και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.

Νέοι έλεγχοι στις πωλήσεις μεταχειρισμένων

Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στις μεταβιβάσεις μεταχειρισμένων οχημάτων. Οι επαγγελματίες πωλητές θα υποχρεούνται πλέον να αποδεικνύουν ότι το όχημα δεν θεωρείται «όχημα τέλους κύκλου ζωής» ή να διαθέτουν σε ισχύ πιστοποιητικό καταλληλότητας κυκλοφορίας.

Για τις ιδιωτικές αγοραπωλησίες οι διαδικασίες παραμένουν πιο απλές, ωστόσο σε περιπτώσεις οχημάτων που πωλούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών θα απαιτείται αντίστοιχη τεκμηρίωση.

Το κόστος της ανακύκλωσης στους κατασκευαστές

Ένα ακόμη κομβικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η εφαρμογή της αρχής της «διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού». Τρία χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα αναλαμβάνουν το κόστος συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας των οχημάτων που φτάνουν στο τέλος της ζωής τους σε οποιοδήποτε κράτος-μέλος της ΕΕ.

Φρένο στις εξαγωγές παλαιών οχημάτων

Η νέα νομοθεσία επιχειρεί επίσης να αντιμετωπίσει το φαινόμενο των λεγόμενων «εξαφανισμένων οχημάτων», τα οποία εξάγονται σε τρίτες χώρες χωρίς να ακολουθούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες ανακύκλωσης.

Για τον λόγο αυτό, πέντε χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού θα απαγορευτεί η εξαγωγή οχημάτων που έχουν χαρακτηριστεί ακατάλληλα για κυκλοφορία.

Πότε τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές

Μετά την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο κανονισμός θα πρέπει να λάβει και την τυπική έγκριση του Συμβουλίου της ΕΕ. Στη συνέχεια θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε εφαρμογή 24 μήνες αργότερα.

Η μεταρρύθμιση αφορά έναν τεράστιο κλάδο της ευρωπαϊκής οικονομίας: μόνο το 2023 κατασκευάστηκαν στην ΕΕ 14,8 εκατομμύρια οχήματα, ενώ περίπου 6,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα φτάνουν κάθε χρόνο στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι οι νέοι κανόνες θα ενισχύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού σε πρώτες ύλες, θα μειώσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της αυτοκινητοβιομηχανίας και θα επιταχύνουν τη μετάβασή της σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης.