Ένα βήμα πιο κοντά το ψηφιακό ευρώ – Η ευρωπαϊκή αντεπίθεση στην αμερικανική κυριαρχία των πληρωμών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζει το πολυαναμενόμενο ψηφιακό ευρώ για τη μείωση της κυριαρχίας των ΗΠΑ στις πληρωμές.

Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε την Τρίτη το πολυαναμενόμενο ψηφιακό ευρώ, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από συστήματα πληρωμών που ελέγχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, οι αμερικανικοί κολοσσοί πληρωμών Visa και Mastercard αντιπροσωπεύουν το 61% των πληρωμών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ και σχεδόν το σύνολο των διασυνοριακών συναλλαγών με κάρτα.

Η συζήτηση για τη χρηματοοικονομική κυριαρχία της Ευρώπης έχει ενταθεί λόγω των αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων και των ανησυχιών σχετικά με την εξάρτηση της Ένωσης από ξένες υποδομές πληρωμών.

Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί ένα από τα μέτρα που προτείνονται για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Θα πρόκειται για μια ψηφιακή μορφή χρήματος κεντρικής τράπεζας, η οποία θα εκδίδεται και θα υποστηρίζεται από την ΕΚΤ, με στόχο να συμπληρώνει τα μετρητά και τις υφιστάμενες τραπεζικές υπηρεσίες και όχι να τα αντικαταστήσει.

Σύμφωνα με την πρόταση, οι καταναλωτές θα μπορούν να διατηρούν ψηφιακά ευρώ σε ένα ειδικό ψηφιακό πορτοφόλι, υπό ένα όριο δαπανών που δεν έχει ακόμη καθοριστεί.

Το σύστημα θα υποστηρίζει τόσο διαδικτυακές όσο και εκτός σύνδεσης πληρωμές και έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, με την ΕΚΤ να μην μπορεί να ταυτοποιεί άμεσα τους χρήστες μέσω των δεδομένων των συναλλαγών τους.

Μέσω ΕΚΤ η βασική υποδομή

Η ΕΚΤ θα παρέχει τη βασική υποδομή, ενώ οι εμπορικές τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα προσφέρουν τις υπηρεσίες του ψηφιακού ευρώ στους πελάτες τους. Τόσο τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα όσο και οι έμποροι αναμένεται να αποζημιώνονται για τη συμμετοχή τους στο σύστημα.

Το πώς ακριβώς θα διαμορφωθεί αυτή η αποζημίωση παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα ενόψει των διαπραγματεύσεων με τα κράτη-μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.

«Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμφώνησε στη θέση της σχετικά με το πακέτο για το ενιαίο νόμισμα, το οποίο θα διασφαλίσει τη διατήρηση των μετρητών ευρώ ως νόμιμου χρήματος, ενώ παράλληλα θα διαμορφώσει το ψηφιακό ευρώ», ανέφερε η ΕΚΤ σε ανακοίνωσή της.

«Η έγκριση του κανονισμού για το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μια μεγάλη νίκη για τους πολίτες και τις μικρές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Ιταλός ευρωβουλευτής Pasquale Tridico, ο οποίος διαπραγματεύτηκε τον φάκελο εκ μέρους της πολιτικής ομάδας της Αριστεράς, χαρακτηρίζοντας την ψηφοφορία «ιστορική».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι η μόνη που αναπτύσσει ένα δημόσιο ψηφιακό νόμισμα. Η Κίνα έχει ήδη εισαγάγει το ψηφιακό γουάν, ενώ η Ρωσία έχει ανακοινώσει ότι το ψηφιακό ρούβλι θα τεθεί σε λειτουργία τον Σεπτέμβριο του 2026.

Οι ΗΠΑ έχουν ακολουθήσει διαφορετική προσέγγιση. Ο πρόεδρος Donald Trump εγκατέλειψε τα σχέδια για ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας που θα εκδιδόταν από τη Federal Reserve και αντ’ αυτού υποστήριξε την ανάπτυξη των stablecoins — ιδιωτικά εκδιδόμενων κρυπτογραφικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν σταθερή αξία.

Δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των παγκόσμιων stablecoins είναι εκφρασμένη σε δολάρια ΗΠΑ, οι υποστηρικτές τους υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του δολαρίου και να επεκτείνει τη χρήση του στις διασυνοριακές πληρωμές.

Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και πρώην αξιωματούχοι θεωρούν ότι ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας στις ΗΠΑ θα μπορούσε τελικά να επανέλθει στην ατζέντα.

Ο Timothy Massad, πρώην πρόεδρος της Commodity Futures Trading Commission (CFTC), δήλωσε στο CoinDesk τον Μάιο ότι οι σχετικές συζητήσεις συνεχίζονται στην Ουάσινγκτον και εκτίμησε ότι ένα ψηφιακό δολάριο ίσως αποδειχθεί τελικά αναπόφευκτο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να επικυρώσει επίσημα τη θέση της επιτροπής κατά τη διάρκεια ψηφοφορίας στην ολομέλεια στο Στρασβούργο στις αρχές Ιουλίου.

Στη συνέχεια θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, με στόχο την επίτευξη τελικής συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.