Οι αγρότες της Βόρειας Πιερίας δεν αντέχουν άλλο: «Τα αγριογούρουνα μας παίρνουν τον κόπο μιας ζωής μέσα σε μια νύχτα»

Μέσα σε λίγες ώρες, ο μόχθος μηνών ισοπεδώνεται. Χωράφια που χθες έταζαν σοδειά, σήμερα μοιάζουν με πεδίο μάχης. Οι αγρότες της βόρειας Πιερίας σηκώνουν φωνή κραυγής απελπισίας, καθώς η έξαρση του πληθυσμού των αγριογούρουνων έχει μετατραπεί σε μάστιγα για τον πρωτογενή τομέα της περιοχής.

Το σκηνικό επαναλαμβάνεται νύχτα με τη νύχτα: αγέλες αγριόχοιρων κατεβαίνουν στους κάμπους, βρίσκουν στο πέρασμά τους καλλιέργειες σε ωρίμανση και τις καταστρέφουν ολοσχερώς. Πίσω τους αφήνουν βομβαρδισμένα χωράφια, χαμένο εισόδημα και οικογένειες που βλέπουν να χάνεται σε μια νύχτα ό,τι έχτισαν σε μήνες δουλειάς. Και η πολιτεία, μέχρι στιγμής, παραμένει απλός θεατής — λες και η επιβίωση του παραγωγού ζυγίζει λιγότερο από την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή των κοπαδιών.

Πότε ξεκίνησε το πρόβλημα: η σκιά της πανδημίας

Το ζήτημα του υπερπληθυσμού των αγριογούρουνων δεν είναι καινούργιο, όμως η οξεία επιδείνωσή του συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την περίοδο της πανδημίας. Κατά τη διάρκεια των διαδοχικών lockdown του 2020 και των αρχών του 2021, η γενική απαγόρευση κυκλοφορίας περιόρισε δραστικά και τη δραστηριότητα των κυνηγών, οι οποίοι όφειλαν να κινούνται μόνο εντός συγκεκριμένων ωραρίων και με ειδικές βεβαιώσεις μετακίνησης, ενώ σε περιοχές με αυστηρότερο lockdown —όπως η Θεσσαλονίκη και οι Σέρρες— η μετακίνηση επιτρεπόταν μόνο κατόπιν sms. Οι κυνηγοί έπρεπε να έχουν πάντα μαζί τους αστυνομική ταυτότητα και άδεια θήρας σε ισχύ, ενώ οι μετακινήσεις για κυνήγι επιτρέπονταν μόνο σε συγκεκριμένο ωράριο, στο πλαίσιο της γενικής απαγόρευσης κυκλοφορίας.

Η ίδια η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδας κατέγραψε τότε την αναστάτωση που προκάλεσαν οι περιορισμοί στον κλάδο, τονίζοντας ότι οι κυνηγοί όφειλαν να αποστέλλουν εγκαίρως το σχετικό sms, να τηρούν τα μέτρα προστασίας και να περιορίζουν τη δραστηριότητά τους εντός των ορίων του δήμου κατοικίας τους. Παράλληλα, εκπρόσωποι κυνηγετικών συλλόγων επεσήμαναν ότι η ησυχία που επικράτησε στους δρόμους λόγω καραντίνας έκανε τα αγριογούρουνα να νιώθουν πιο άνετα να κατέβουν ακόμα και μέσα στον αστικό ιστό, κάτι που κρίθηκε επικίνδυνο, καθώς ένα ζώο που αισθάνεται απειλή δεν διστάζει να επιτεθεί. Οι ίδιοι πρότειναν τότε αύξηση της κυνηγετικής περιόδου ως μέτρο περιορισμού του πληθυσμού — ακριβώς το αίτημα που οι αγρότες της Πιερίας επαναφέρουν σήμερα, χρόνια μετά, με μεγαλύτερη ένταση.

Το αποτέλεσμα των παρατεταμένων περιορισμών στη θήρα, σε συνδυασμό με τον υψηλό αναπαραγωγικό ρυθμό του είδους, ήταν ένα πληθυσμιακό άλμα που η χώρα καλείται ακόμη να διαχειριστεί — και η βόρεια Πιερία βρίσκεται σήμερα στην πρώτη γραμμή αυτής της κρίσης.

Οι αγρότες ζητούν λύσεις και όχι υποσχέσεις

Οι παραγωγοί της Βόρειας Πιερίας δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να συγκομίσουν τον κόπο μιας ολόκληρης χρονιάς.

Τα βασικά αιτήματά τους είναι συγκεκριμένα:

• άμεση διεύρυνση της κυνηγετικής περιόδου με πολύ πρωιμότερη έναρξη μέσα στο καλοκαίρι, όταν οι καλλιέργειες βρίσκονται στο πιο ευάλωτο στάδιο,
• αύξηση των ημερών θήρας,
• κατάργηση των ορίων κάρπωσης στις περιοχές που πλήττονται,
• συνεχής λειτουργία συνεργείων δίωξης,
• τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ ώστε οι αποζημιώσεις να καλύπτουν πλήρως τις ζημιές και να καταβάλλονται χωρίς πολύμηνες καθυστερήσεις.

Δύο ακόμη προτάσεις που δεν πρέπει να λείπουν από το τραπέζι

Πέρα από τα παραπάνω αιτήματα, η αντιμετώπιση ενός τόσο εκτεταμένου φαινομένου απαιτεί συντονισμένη δράση περισσότερων φορέων:

Ενεργό ρόλο για τους γεωργικούς συνεταιρισμούς και το δασαρχείο. Οι συνεταιρισμοί, ως οι πλέον γνώστες του τοπικού αγροτικού ιστού, θα μπορούσαν να καταγράφουν συστηματικά τις ζημιές ανά περιοχή και να λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος με τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ το δασαρχείο —που έχει την αρμοδιότητα για τη διαχείριση της άγριας πανίδας— οφείλει να εντάξει τη βόρεια Πιερία σε πρόγραμμα τακτικής παρακολούθησης και ελέγχου του πληθυσμού των αγριόχοιρων, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Συντονισμένη παρέμβαση δήμων, περιφέρειας και αρμόδιων υπουργείων. Το πρόβλημα ξεπερνά τις δυνάμεις μεμονωμένων παραγωγών ή τοπικών φορέων. Χρειάζεται κοινή στρατηγική ανάμεσα στους δήμους της περιοχής, την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με στόχο έναν ενιαίο επιχειρησιακό σχεδιασμό —από την καταγραφή ζημιών μέχρι τη χρηματοδότηση μέτρων προστασίας των καλλιεργειών— αντί να επωμίζεται ο κάθε αγρότης μόνος του το κόστος μιας κρατικής αδράνειας.

Δεν αντέχουν άλλη αδιαφορία

Η πολιτεία δεν μπορεί να παραμένει θεατής, όταν ο πρωτογενής τομέας δέχεται τέτοιο πλήγμα. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, οι αγρότες προειδοποιούν ότι το κόστος δεν θα περιοριστεί μόνο στις χαμένες σοδειές, αλλά θα επηρεάσει συνολικά την αγροτική παραγωγή και την οικονομία της περιοχής.

Το μήνυμα των παραγωγών της Βόρειας Πιερίας είναι ξεκάθαρο:

Να ληφθούν άμεσα ουσιαστικά μέτρα για τον περιορισμό του υπερπληθυσμού των αγριογούρουνων και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες του ΕΛΓΑ, ώστε οι αποζημιώσεις για τέτοιες καταστροφές να εκταμιεύονται γρήγορα, δίκαια και στο σύνολό τους. Γιατί ο αγρότης δεν ζητά τίποτα περισσότερο από το δικαίωμα να θερίσει αυτά που έσπειρε.