Η «παγίδα» των μισθών στην Ελλάδα: Αυξήσεις μόνο για λίγους – Γιατί μένει στάσιμη η μεσαία τάξη

Μπορεί οι μισθοί στην Ελλάδα να έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η βελτίωση δεν έχει διαχυθεί σε όλη την αγορά εργασίας. 

Αυτό προκύπτει από τη συνδυαστική ανάγνωση των τελευταίων εκθέσεων του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τις οποίες η χώρα κατάφερε να ανακτήσει μεγάλο μέρος της αγοραστικής δύναμης που χάθηκε λόγω της ενεργειακής κρίσης και του πληθωρισμού, αλλά η ανάκαμψη αφορά κυρίως τους χαμηλόμισθους.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της «Καθημερινής», το βασικό εργαλείο που περιόρισε τις απώλειες ήταν οι συνεχείς αυξήσεις του κατώτατου μισθού και όχι μια γενικευμένη άνοδος των αποδοχών. Οι μέσοι μισθοί, που αφορούν μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης των εργαζομένων, δεν ακολούθησαν την ίδια πορεία.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι κατώτατοι μισθοί αυξήθηκαν ταχύτερα από τους διάμεσους μισθούς στις περισσότερες χώρες μετά το 2021, οδηγώντας σε «συμπίεση» του χαμηλότερου τμήματος της μισθολογικής κλίμακας. Στην Ελλάδα, οι πραγματικοί μισθοί, αφού υποχώρησαν περίπου 10% στο χαμηλότερο σημείο της κρίσης, μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026 είχαν ξεπεράσει κατά περίπου 5% τα επίπεδα του 2021.

Η εικόνα των μισθών στον ιδιωτικό τομέα

Ωστόσο, η ανάκαμψη δεν ήταν ομοιόμορφη.

Τα στοιχεία της «Εργάνης» δείχνουν ότι το 2025 ο μέσος μεικτός μισθός στον ιδιωτικό τομέα διαμορφώθηκε στα 1.362,66 ευρώ, μόλις 20 ευρώ υψηλότερα από το 2024. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε κατά 37 ευρώ και έφτασε τα 1.516 ευρώ.

Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού μετακίνησαν σημαντικά τη βάση της μισθολογικής πυραμίδας. Οι εργαζόμενοι που αμείβονταν με 800 έως 1.000 ευρώ μειώθηκαν κατά 46,2% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ όσοι βρίσκονται στην κατηγορία 1.001 έως 1.500 ευρώ αυξήθηκαν κατά 54,2%.

Παρά τη μετατόπιση αυτή, το συνολικό ποσοστό των εργαζομένων που λαμβάνουν από 801 έως 1.500 ευρώ παρέμεινε σχεδόν σταθερό, περίπου στο 61%.

Η εικόνα δείχνει ότι οι αυξήσεις βελτίωσαν κυρίως το χαμηλότερο τμήμα της μισθολογικής κατανομής, χωρίς όμως να δημιουργήσουν αντίστοιχη άνοδο στους μεσαίους μισθούς.

Περισσότεροι από ένας στους τρεις εργαζόμενους εξακολουθούν να λαμβάνουν κάτω από 1.000 ευρώ μεικτά, ενώ περίπου έξι στους δέκα δεν ξεπερνούν τα 1.200 ευρώ.

«Το μεγάλο ζητούμενο είναι να περνούν οι αυξήσεις στους μέσους μισθούς»

«Το μεγάλο ζητούμενο πλέον δεν είναι να αυξάνεται μόνο ο κατώτατος μισθός, αλλά να περνούν οι αυξήσεις στους μέσους μισθούς», αναφέρει στην εφημερίδα ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος.

Όπως εξηγεί, η πολιτική των τελευταίων ετών κατάφερε να προστατεύσει τους χαμηλόμισθους από το σοκ του πληθωρισμού, όμως δεν αρκεί για να δημιουργήσει μια σταθερή δυναμική αύξησης των αμοιβών στο σύνολο της οικονομίας.

Ο νέος αυτόματος μηχανισμός και τα στοιχεία της ΕΚΤ

Παράλληλα, το σημερινό μοντέλο αναμένεται να αλλάξει. Το 2027 θα είναι η τελευταία χρονιά κατά την οποία η κυβέρνηση θα αποφασίσει την αύξηση του κατώτατου μισθού. Από το 2028 θα τεθεί σε εφαρμογή ο νέος αυτόματος μηχανισμός καθορισμού του, χωρίς κυβερνητική απόφαση.

Αυτό σημαίνει ότι η περαιτέρω άνοδος των μισθών θα πρέπει να προέλθει από την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις, την τεχνολογική αναβάθμιση και την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

Στην ίδια κατεύθυνση δείχνουν και τα στοιχεία της ΕΚΤ. Σύμφωνα με το Wage Tracker, ο κύκλος των μεγάλων μισθολογικών αυξήσεων στην Ευρωζώνη φαίνεται να ολοκληρώνεται, με τις αυξήσεις που προβλέπονται στις συλλογικές συμβάσεις να σταθεροποιούνται κοντά στο 2,6%.

Η επόμενη φάση, σύμφωνα με την ΕΚΤ, δεν θα βασιστεί σε οριζόντιες αυξήσεις, αλλά σε υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερες επενδύσεις, τεχνολογική αναβάθμιση και ισχυρότερες συλλογικές διαπραγματεύσεις.