«Κλειδώνει» η παράταση της επιδότησης στο diesel – Εντείνονται οι πιέσεις

Την παράταση της επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο (με ΦΠΑ) στο ντίζελ (πετρέλαιο κίνησης) εξετάζει η κυβέρνηση, καθώς η διεθνής άνοδος των τιμών του πετρελαίου συνεχίζεται λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Το μέτρο, που ισχύει έως τις 31 Αυγούστου βάσει της τρέχουσας υπουργικής απόφασης, αναμένεται να παραταθεί, με τις τελικές αποφάσεις να λαμβάνονται από το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο μέσα στην επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ.

Η συνέχιση της επιδότησης θεωρείται πλέον ιδιαίτερα πιθανή, καθώς η κατάργησή της από την 1η Σεπτεμβρίου θα προκαλούσε νέα επιβάρυνση για τους καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία η πλειονότητα των πολιτών επιστρέφει από τις καλοκαιρινές διακοπές και επανέρχεται στις καθημερινές μετακινήσεις.

Πάνω από 2 ευρώ το λίτρο το ντίζελ

Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων περιορίζουν τα περιθώρια για κατάργηση του μέτρου. Η μέση πανελλαδική τιμή του ντίζελ κίνησης έχει ήδη ξεπεράσει το όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ δεν διαφαίνεται άμεση αποκλιμάκωση όσο παραμένουν σε εξέλιξη οι γεωπολιτικές εντάσεις.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφώθηκε χθες στα 2,012 ευρώ το λίτρο.

Μάλιστα, μέσα σε μόλις μία ημέρα καταγράφηκε αύξηση κατά 1,6 λεπτά ανά λίτρο, ενώ σε σύγκριση με τις 17 Αυγούστου η συνολική επιβάρυνση φτάνει ήδη τα 2,3 λεπτά ανά λίτρο.

Η πίεση στις τιμές των καυσίμων συνδέεται άμεσα με την πορεία της διεθνούς αγοράς πετρελαίου. Η τιμή του Brent έχει ξεπεράσει τα 94 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας υψηλό τριών εβδομάδων.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η διατήρηση της επιδότησης αποτελεί ένα αναγκαίο «ανάχωμα» ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση των οδηγών και συνολικά του κόστους μετακίνησης, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι αυξήσεις στα καύσιμα μπορούν να επηρεάσουν ευρύτερα την οικονομία μέσω των μεταφορών και των τιμών των προϊόντων.

Τα διυλιστήρια

Τέλος Αυγούστου εκπνέει και η συμφωνία κυβέρνησης-διυλιστηρίων (Helleniq Energy και Motor Oil) που προβλέπει την παροχή των εκπτώσεων (5 λεπτά στο ντίζελ, 6,2 λεπτά στην αντλία με το ΦΠΑ και 10 λεπτά στην αμόλυβδη).

Ο συνδυασμός των δύο επιδοτήσεων, δίνουν μια ανάσα στους καταναλωτές πετρελαίου, οι οποίοι κερδίζουν αθροιστικά κάτι παραπάνω από 15 λεπτά το λίτρο.

Είναι ακόμα άγνωστο αν θα συνεχιστεί η επιδότηση από την πλευρά των διυλιστηρίων, κάτι που προφανώς θα συζητήσουν οι δύο πλευρές, πριν την καταληκτική ημερομηνία.

Το κονδύλι

Η επιδότηση στο ντίζελ, και γενικότερα τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων, χρηματοδοτούνται από τον «κουμπαρά» των περίπου 200-230 εκατ. ευρώ, που έχει φτιάξει η κυβέρνηση για τις παρεμβάσεις στην ενέργεια.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο χρηματοδότησης (το οποίο εντάσσεται σε ευρύτερα «πακέτα» στήριξης κατά της ακρίβειας), εξετάζονται συνδυαστικά οι επιδοτήσεις στην αντλία και οι στοχευμένες ενισχύσεις προς ευάλωτα νοικοκυριά και επαγγελματίες (π.χ. μεταφορείς, αγρότες).

«Κούρσα» τιμών

Η ανησυχία στο οικονομικό επιτελείο είναι μεγαλύτερη για το ντίζελ, καθώς λειτουργεί ως ο κύριος καταλύτης της ανόδου του πληθωρισμού. Επειδή το πετρέλαιο αποτελεί το βασικό καύσιμο για τη μεταφορά αγαθών, τη λειτουργία της βιομηχανίας και την παραγωγή του αγροτικού τομέα, κάθε ανατίμησή του επηρεάζει όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, με το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων να μετακυλίεται ακαριαία στο τελικό κόστος των προϊόντων, οδηγώντας σε κύμα ακρίβειας.

Αν εκτιναχθεί το ντίζελ, αυξάνεται αυτόματα το κόστος μεταφοράς όλων των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ, προκαλώντας νέο κύμα γενικευμένου πληθωρισμού.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου λειτουργικού κόστους.

Πάντως, οι κρατικές παρεμβάσεις δεν γίνονται τυχαία. Το οικονομικό επιτελείο έχει θέσει ως άτυπο ορόσημο την τιμή του διεθνούς πετρελαίου Brent κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Δυσοίωνες οι προοπτικές

Η εικόνα στη χονδρική αγορά δεν προμηνύει άμεση αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, καθώς τα διυλιστήρια αναμένουν νέες αυξήσεις τις επόμενες ημέρες. Η διυλιστηριακή τιμή τόσο της αμόλυβδης όσο και του ντίζελ ανέρχεται σήμερα σε 1,47 ευρώ χωρίς ΦΠΑ και 1,81 ευρώ με ΦΠΑ.

Από τις αρχές Ιουλίου, η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου Brent έχει ξεπεράσει το 5%, δηλαδή περίπου 10 λεπτά το λίτρο, ενώ η αμόλυβδη έχει καταγράψει αύξηση περίπου 6 λεπτών.

Οι εκτιμήσεις για το επόμενο διάστημα δείχνουν ότι οι τιμές αναμένεται να σταθεροποιηθούν κοντά στα σημερινά επίπεδα, γύρω από τα 2 ευρώ το λίτρο στις μεγάλες αστικές περιοχές. Στα νησιά οι τιμές παραμένουν υψηλότερες, όπως και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται και η εξέλιξη της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης ενόψει του φθινοπώρου και του χειμώνα. Από τον Σεπτέμβριο, η αυξημένη ζήτηση από χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης αναμένεται να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στην αγορά.

Παράγοντες της αγοράς καυσίμων εκτιμούν ότι εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε άμεσα, η τιμή του θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1,60 ευρώ το λίτρο, επίπεδο σχεδόν… απαγορευτικό για τα ελληνικά νοικοκυριά.